Facebook

Adele Desideri, Stelle a Merzò / Stars at Merzò / De sterren van Merzò

8 agosto, Airola

 

Sotto questa tenda

grigia come il cielo che pare novembrino

– seduti a una rude mensa –

ti rammarichi per non avere saputo

spezzare il pane nella notte

che ci avrebbe salvato dalla vitalità

di chi non temeva dell’alba il giudizio.

 

Tu, quando le stelle si ritirano,

puoi trattenere il respiro,

la pelle, di nuovo, puoi mutare.

 

Poi, d’un tratto, prendi

a schiaffi la notte

e del giorno strapazzi le ore.

 

Costruisci case, rattoppi buchi,

ma non ricordi perché sopravvivi

ai venti, al fiume che si gonfia, d’inverno.

 

Certo, laggiù,

la città ti avrebbe nutrito,

morbida come una madre,

generosa di latte e carne.

 

***

 

Invece, la sera scorre

priva di allegria,

sul tavolo il vino versato

disegna una croce.

 

Quattro assi di legno,

promessa di una Salvezza

che vincerà l’ignoranza.

E che già conosce

del vuoto la luce,

dello smarrimento la pena,

dei sensi il tormento,

di ogni umano indugio il perdono.

 

 

 

 

 

18 Agosto, Airola

 

Nell’alcova arrugginita – era San Lorenzo –

abbiamo ignorato le stelle cadenti.

 

Le mani rattrappivano per il freddo,

mentre i bicchieri – rossi di vino –

traballavano sull’asse di legno,

anneriti dalle mosche.

 

Ora il sole fa capolino dalla torre

e il giardino è assorto in una quiete sorniona,

dopo la buriana dei respiri bocca a bocca,

e il piacere dolente della natura divaricata,

che i tuoi occhi corvini hanno contemplato.

 

È, questo, il tempo della distanza, dell’attesa

vana, del ritorno solitario ai mestieri quotidiani.

Ci rivedremo, forse, salutandoci cortesemente,

come se l’oceano non ci avesse travolto,

come se non fossimo mai restati,

mai partiti, mai ritornati.

 

 

 

 

 

19 agosto, Merzò

 

Le stelle di Merzò

brillano di luce impura

– anche il ragno, nel vano

della finestrella, tesse la sua tela

di finzioni e verità.

 

Il basilico cresce rigoglioso,

ma sul tappeto liso di mia madre

quei passi estranei dell’anziana visitatrice

non potranno lasciare né orme, né tracce.

 

La mia voce nei notturni voli

dei tuoi sogni è appena un sibilo.

 

Ora che tutto qui è così ordinato e lindo,

ora che ogni oggetto risiede

nel suo preciso posto, questo calice

di vino separa le nostre mani.

 

Le stelle di Merzò – hai ragione tu –

sono incollate al cielo.

Ma il cielo – vedi, te lo mostro –

non ci riflette più.

 

Ancora ci respireremo,

ancora ti indicherò

la strada che attraversa i boschi

e conduce al colle della segreta cripta.

Ancora ci chiederemo: “se, quando, perché”.

 

Ma le stelle – a Merzò –

non le vedremo più.

La luna girerà le spalle,

e nella notte matrigna

ci perderemo.

 

All’alba, due piccoli cinghiali,

una volpe, il cerbiatto, il cucciolo

di lepre saranno nostri amici,

mentre le tue lacrime scorreranno

lungo fiumi diversi, lontani dai miei.

 

Guarda, se ne vanno, le stelle di Merzò.

Ora se ne vanno, risucchiate

in un gorgo di oblio.

 

Dopo, un vento furioso

travolgerà la cascina,

il tuo furgone,

il mio tavolo sbilenco.

 

A Merzò resteranno solo ombre,

desolate tracce di fugata quiete.

 

Non morire in battaglia,

non lasciarti ferire.

 

Quando tornerai dalla guerra

– che sia vinta, o persa –

passa da Merzò.

 

Sul gradino a fronte del poggiolo

mi troverai seduta,

con una stella stretta al petto.

 

La lancerò nel cielo, ti osserverò,

e penserò: “Sempre lo stesso,

nemmeno è invecchiato.

Lui è così, soldato ragazzo,

uomo di mille parole

– mio ostinato figlio,

mio torturato amore”.

 

 

 

 

 

5 settembre, Carrodano

 

Dalla pianura arriva nelle vesti

di un’incognita signora, il vento

che separerà l’erba secca

da quella nuova, estirperà le ortiche

e con fango – melma – ricoprirà ogni cosa.

 

Poi scenderà la grandine,

di gelo ammanterà il borgo di Merzò.

 

Nel giorno sacro

– quello che non porta memoria

di crocevia, rettilinei e curve

strozzate lungo la montagna –

noi celebreremo le esequie

per ogni trapassata anima.

 

Adele Desideri, Stelle a Merzò, Moretti & Vitali, 2009

Airola, August 8th

 

Under this shade

as gray as what seems November sky

– sitting at a rough table –

you feel sorry for not having known

how to break the bread at night

that would have saved us from the vitality

of one who feared not the justice of the dawn.

 

You, when the stars retire,

can hold your breath

and change your skin once more.

 

Then, all at once, you

slap the night

and savage the hours of the day.

 

You build houses, patch over holes

but do not remember why you survive

the winds, the river that rises, in the winter.

 

To be sure, down there,

the city would have fed you,

soft as a mother,

generous with both milk and meat.

 

***

 

Instead, the evening flows away

drained of all happiness,

while the wine spilt on the table

draws a cross.

 

Four shafts of wood,

the promise of Salvation

that will conquer ignorance.

And that already knows

the light in the void,

the pain of bewilderment,

the torment of the senses,

the forgiveness of all human lingering.

 

 

 

 

 

Airola, August 18th

 

In the rusty alcove – it was San Lorenzo –

we were unaware of the falling stars.

 

Our hands were numb with cold

while our glasses – red with wine –

jiggled on wooden planks

blackened by flies.

 

Now the sun peeps out from behind the tower

and the garden is engrossed in a deep rest,

after the fuss of mouth-to-mouth breathing,

and the painful pleasure of nature splayed,

that crow-like your eyes have contemplated.

 

This is the time of distance, of waiting in vain,

of the solitary return to daily chores.

We’ll meet again, perhaps, greeting each other

politely as if the ocean had not bowled

us over, as if we had never stayed,

never left, never returned.

 

 

 

 

 

Merzò, August 19th

 

The stars over Merzò

shine with a light impure

– just as the spider in the tiny

window space weaves its web

of truths and falsities.

 

Luxuriant the basil grows,

but on my mother’s threadbare rug

the alien footsteps of the aged visitor

can leave neither prints nor traces.

 

In the night flights of your dreams

my voice is scarcely a whistle.

 

Now that all is so neat and tidy here

now that each object has its own

place to dwell in, this chalice

of wine keeps our hands apart.

 

The stars over Merzò – yes, you are right –

are glued to the sky.

But the sky – look, I’ll show you –

does not reflect us any more.

 

Still we shall breathe ourselves,

still I shall point out to you

the road that crosses the woods

and leads to the hill of the secret crypt.

And still we shall ask, “If, when, why?”

 

But the stars – at Merzò –

we shall never see them again.

The moon will turn her back on us,

and in the stepmotherly night

we shall lose our way.

 

At dawn, two small boars,

a fox, the fawn, the leveret

will be our friends,

while your tears will flow

along different rivers, far from mine.

 

Look, they are leaving, the stars of Merzò.

Now they are leaving, sucked down into

a vortex of oblivion.

 

Afterwards, a furious wind

will tear the farm apart,

your van,

my cock-eyed table.

 

All that remains at Merzò will be shadows,

the desolate traces of calm put to flight.

 

Do not die in battle,

nor let yourself be wounded.

 

When you return from the war

– be it won or lost –

come by Merzò.

 

On the step before the balcony

you will find me sitting,

a star held tight against my breast.

 

I’ll throw it up into the sky, watch you

and think, “Still the same,

he hasn’t aged a bit.

This is how he is, my big boy soldier,

man of a thousand words

– my headstrong son,

my tormented love.”

 

 

 

 

 

Carrodano, September 5th

 

From the highland comes into the clothes

of an unknown lady the wind

that will separate the dry grass

from the new, uproot the nettles

and with mud – sludge – cover everything again.

 

Then hail will fall,

cloaking in ice the village of Merzò.

 

On the holy day

– the one that does not bear memories

of crossroads, straight roads and strangled

bends along the mountain –

we shall hold the funerals

of every dead, pierced soul.

 

Translated by Gray Sutherland

8 augustus, Airola

 

Onder dit tentdoek

zo grijs als de lucht die novemberachtig lijkt

– gezeten aan een ruwe tafel –

betreur je dat je het brood

niet wist te breken in de nacht

dat ons behoed zou hebben voor de levenskracht

van wie het oordeel van de dageraad niet vreesde.

 

Jij kunt, wanneer de sterren wijken,

je adem inhouden,

je huid, opnieuw, verwisselen.

 

Dan grijp je, plotseling,

de nacht bij de lurven

en vermorzel je de uren van de dag.

 

Je bouwt huizen, verstelt gaten,

maar herinnert je niet waarom je de wind

trotseert, de wassende rivier, in de winter.

 

Zeker, daarginds,

zou de stad je voeden,

zacht als een moeder,

gul in melk en vlees.

 

***

 

Daarentegen verglijdt van vreugde

verstoken de avond,

tekent de gevloeide wijn

op de tafel een kruis.

Vier houten balken,

belofte van Verlossing

die de onwetendheid zal overwinnen.

En die van de leegte

reeds het licht kent,

van het verlies de pijn,

van de zinnen de kwelling,

van ieder menselijk talmen

de vergiffenis.

 

 

 

 

 

18 augustus, Airola

 

In de roestige alkoof – het was Laurentiusnacht –

negeerden we de vallende sterren.

 

Onze handen verstijfden van de kou,

terwijl onze glazen – rood van wijn –

zwart van de vliegen

wankelden op de houten balk.

 

Nu laat de zon zich zien boven de toren

en is de tuin verzonken in een ondoorgrondelijke rust,

na het tumult van onze adem mond tegen mond,

en het schrijnende genot van de verscheiden natuur,

die jouw ravenzwarte ogen aanschouwden.

 

Dit is de tijd van de afstand, van het vergeefse

wachten, van de eenzame terugkeer tot de dagelijkse taken.

Misschien zien we elkaar terug, beleefd groetend,

alsof de oceaan ons niet heeft meegesleurd,

alsof we nooit gebleven zijn,

nooit vertrokken waren, nooit zijn teruggekeerd.

 

 

 

 

 

19 augustus, Merzò

 

De sterren van Merzò

schitteren van onzuiver licht

– ook de spin, in de opening

van het raampje, spint zijn web

uit verzinsels en waarheid.

 

De basilicum groeit welig,

maar op het versleten vloerkleed van mijn moeder

zullen de vreemde voetstappen van de oude bezoekster

vegen noch sporen kunnen achterlaten.

 

Mijn stem in de nachtelijke vlucht

van jouw dromen is nauwelijks gelispel.

 

Nu alles hier zo ordelijk en netjes is,

nu ieder voorwerp huist

op zijn precieze plek, scheidt dit glas

met wijn onze handen.

 

De sterren van Merzò – jij hebt gelijk –

zitten aan de hemel vastgekleefd.

Maar de hemel – kijk maar, zie je –

weerspiegelt ons niet meer.

 

Opnieuw zullen we elkaar inademen,

opnieuw zal ik je de weg laten zien

die het bos doorkruist

en leidt naar de geheime crypte.

Opnieuw zullen we elkaar vragen: “Of, wanneer, waarom”.

 

Maar de sterren – in Merzò –

zullen we niet meer zien.

De maan zal ons zijn rug toekeren,

en in de stiefmoederlijke nacht

zullen we elkaar verliezen.

 

Bij het ochtendgloren zullen twee kleine everzwijnen,

een vos, het jonge hert, het hazenjong

onze vrienden zijn,

terwijl jouw tranen langs andere rivieren

zullen stromen, ver van de mijne.

 

Kijk, ze verdwijnen, de sterren van Merzò.

Daar verdwijnen ze, opgeslokt

door een draaikolk van vergetelheid.

 

Daarna sleurt een woeste

wind het landhuis mee,

jouw wagen,

mijn scheve tafel.

 

In Merzò blijven er slechts schaduwen,

verlaten sporen van verjaagde rust.

 

Sterf niet in de strijd,

laat je niet verwonden.

 

Als je terugkeert uit de oorlog

– of die nu gewonnen, of verloren is –

kom dan langs Merzò.

 

Op de trede tegenover het balkon

zal je me zien zitten,

met een ster tegen mijn hart gedrukt.

 

Die zal ik de lucht in werpen, ik zal naar je kijken,

en denken: “Nog steeds dezelfde,

hij is niet eens ouder geworden.

Zo is hij, soldatenjong,

man van duizend woorden

– mijn koppige zoon,

mijn gekwelde liefde”.

 

 

 

 

 

5 september, Carrodano

 

Vanuit de vlakte zal de wind,

in de gedaante van een onbekende dame,

die het droge gras zal scheiden

van het nieuwe, de brandnetels ontwortelen

en alles met modder – slijk – bedekken.

 

Dan zal de hagel vallen,

het dorp Merzò in koude hullen.

 

Op de heilige dag

– die niet de herinnering van de kruisweg

draagt, van rechte wegen en nauwe

bochten langs de berg –

zullen we de uitvaart vieren

van elke heengegane ziel.

 

Vertaling: Carolien Steenberger

No widget added yet.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Follow Us

Get the latest posts delivered to your mailbox:

%d bloggers like this: