Facebook

Aksinia Mihaylova, “Nel delta del mondo” (anticipazione)

cover Aksinia

ISBN: 978-88-99274-29-0 pp. 188, € 12 Traduzione di Emilia Mirazchyska e Francesco Tomada

Nel delta del mondo, un viaggio nell’universo poetico di Aksinia Mihaylova attraverso una significativa selezione di testi tratti dalle due raccolte Разкопчаване на тялото (Sbottonare il corpo, 2011) e Смяна на огледалата (Cambio degli specchi, 2015), oltre ad alcuni estratti delle tre pubblicazioni precedenti edite fra il 1994 ed il 2006. Nel delta del mondo consente ai lettori italiani di conoscere i tratti distintivi di una scrittura di eccezionale valore; inoltre, pur trattandosi di poesie che non sono state originariamente pubblicate insieme, il libro si sviluppa come un corpo unitario, e disegna nelle sue quattro sezioni (Tagli nel cielo, Addio con avverbi, Pietà umana, Stagioni della libertà, precedute dal trittico Genesi) una traiettoria coerente eppure al tempo stesso sfuggente e affascinante.

 

Dalla prefazione di Francesco Tomada

L’antologia bilingue Nel delta del mondo di Aksinia Mihaylova è in uscita per Edizioni Kolibris con la traduzione di Emilia Mirazchyska e Francesco Tomada.
La traduzione di questa raccolta poetica è realizzata con il supporto del Fondo Nazionale Cultura curato e gestito dal Ministero della Cultura della Bulgaria.

Генезис

 

 

І

 

Да разкопчаваш бавно тялото

когато въздухът не достига

както узрелият кестен

разтваря бодливи юмруци

най-важни са илиците

на вените

уморени флотилии заседнали в тях

откъсват се на съсиреци

букети от прецъфтяващи макове

потичат

от шията към корема

и червеното поле

на разкопчаното ти тяло

затрептява на утринния вятър

 

 

 

ІІ

 

Когато въздухът не достига

вдъхвам живот на спомена

за утробните води

прорастват хриле на шията

перки по хълбоците

пухчета по гърба

ни човек ни риба ни птица

търся пола си

после слиза ангелът

с кошница на лявото крило

душата ми на дъното ѝ

пощи перата си

 

 

 

ІІІ

 

Изплува

от утробните води

проплаква

първата глътка въздух

съживявя паметта

за предишни животи

завиват го в пелени

връзват ръцете и краката

с червен ширит

пренесените спомени закърняват

с годините

и всяка част от разкопчаното тяло

сънува различен сън:

стъпалата в зелени ливади

върху дланите – морски птици

и вече съвсем не разбирам

кой ушива ризата

кой разкопчава тялото

 

 

 

 

 

 

 

 

В петък вечер на път към дома,

където някой ме чака,

на раменете ми поникват крила

и ставам лястовица.

Птиците сигурно имат скрит

компас: знаят с точност

в кой сезон да се завърнат,

къде е гнездото им.

Другите дни от седмицата,

когато извръщам глава,

за да попощя с човка перата си,

на мястото на крилата

откривам чуканчета,

бързам да ги покрия

с един от разноцветните си шалове

никой да не разбере,

че съм забравила да летя.

 

 

 

 

 

 

Сам в реката на времето,

в долното ѝ течение,

отпуснал весла, с очи впити в небето,

където крилата на чайките

оставят белези във въздуха,

където мислите оставят белези в душата,

вечерният вятър още го няма,

а сърцето е изпълнено с любов и покаяние.

Пътува към своите начала човекът

в самия край на есента

преди да се превърне в капка дъжд,

в листо от клен, във пръст,

полюшва се в реката сянката му,

бавно се плъзга по течението,

много скоро ще стигне устието ѝ

с трите ръкава на времето:

сегашно, минало и бъдеще,

как иначе да разположи себе си?

Единна е реката на времето,

към океана на любовта влачи водите си,

човешкият живот познава само делтата ѝ

и в бреговете на един-единствен ръкав

се блъска лодката на живота му,

ако разтвори ръце, ще ги обеме в прегръдка,

но уморен е човекът, уморени мислите му

и лакътят, подпрян в носа на лодката,

която години дълба.

Щастлив е човекът в есента на живота си,

като любими и верни жени

лежат веслата от двете му страни,

заслушан в шепота на вълните

най-сетне намират покой мислите му

и няма значение по кой ръкав ще поеме,

душата познава пътя,

единна е реката на времето,

в долния ѝ край – океанът на любовта.

 

 

 

 

 

 

 

Щъркелите

 

За да вляза в същността на битието

клеча на припек до зида

с червено-бял конец на китката

 

Не вярвам вече в даровете им

и в Дарвин не вярвам

голите тела са естественото състояние

на нещата

първичното семенце търся

 

Наточи старателно ножа

преди да си легнеш

онзи с най-тънкото острие

да разполовя ябълката

и мъжкото ти снизхождение в погледа

а когато заспиш

ще направя фин разрез на хълбока ти

почти незабележим

почти няма да боли когато вляза в теб

нали съм липсващото ребро

и отново ще станеш цял

възвърнал женското си начало

 

на сутринта

няма да сме вече същите

 

 

 

 

 

 

 

 

А после продължи

 

В този живот нищо не е случайно,

мислиш си, докато гледаш сутрин

как сенките в парка

се събуждат две по две

в първата слънчева просека.

Завиваш ги с поглед

и връзваш на възел

виковете си.

 

В този живот всичко има смисъл,

неразбираем понякога или непредвидим

като дърветата край железопътната линия:

някои се хвърлят под префучаващите влакове,

други отсичат махащата за сбогом ръка.

А ти търкаляш възела в гърлото си

и отказваш да проумееш:

 

каквото и да се появи в живота ти,

позволи му да се случи.

 

Aksinia Mihaylova

Genesi

 

 

I.

 

Sbottonare lentamente il corpo

quando l’aria non basta

come il castagno maturo

aprirne i pugni spinosi

le più importanti sono le asole

delle vene

da cui stanche flottiglie arenate

si strappano in coaguli

mazzi di papaveri appassiti

scorrono

dal collo verso il ventre

e il campo rosso

del tuo corpo sbottonato

inizia a tremare nel vento del mattino

 

 

 

II.

 

Quando l’aria non basta

ravvivo il ricordo

delle acque uterine

crescono branchie sul collo

pinne sui fianchi

una peluria sulla schiena

né uomo né pesce né uccello

cerco il mio sesso

poi discende un angelo

con una cesta sull’ala destra

sui cui fondo sta la mia anima

e deterge le sue piume

 

 

 

III.

 

Emerge

dalle acque uterine

prorompe in lacrime

il primo sorso d’aria

rinasce la memoria

di vite precedenti

lo avvolgono in fasce

gli legano le mani e le gambe

con un nastro rosso

i ricordi trasportati

fossilizzano con gli anni

e ogni parte del corpo sbottonato

sogna un sogno diverso:

le piante dei piedi – prati verdi

i palmi delle mani – uccelli di mare

e ormai non capisco più

chi cuce la camicia

chi sbottona il corpo

 

 

 

 

 

 

 

 

Venerdì sera sulla strada verso casa,

dove qualcuno mi aspetta,

sulle spalle mi spuntano le ali

e divento una rondine.

Gli uccelli forse hanno una bussola

nascosta: sanno precisamente

in quale stagione ritornare,

dov’è il loro nido.

Gli altri giorni della settimana,

quando volto la testa

per spulciarmi con il becco le piume,

al posto delle ali trovo moncherini,

mi affretto a coprirli

con uno dei miei foulard colorati

che nessuno capisca

che non so più volare.

 

 

 

 

 

 

 

Solo nel fiume del tempo,

nel suo corso inferiore,

lasciati i remi, con gli occhi fissi al cielo,

dove le ali dei gabbiani

lasciano cicatrici nell’aria,

dove i pensieri lasciano cicatrici nell’anima,

il vento della sera ancora non c’è,

e il cuore è pieno di amore e pentimento.

L’uomo viaggia verso le sue origini,

alla fine esatta dell’autunno

prima di trasformarsi in un goccia di pioggia,

in foglia di acero, in terra,

la sua ombra barcolla nel fiume,

lentamente scivola a valle,

molto presto raggiungerà la foce

con i tre bracci del tempo:

presente, passato e futuro,

altrimenti come può ricomporre se stesso?

Unico è il fiume del tempo,

verso l’oceano dell’amore trascina le sue acque,

la vita degli esseri umani conosce solo il suo delta

e sulle sponde di uno solo dei bracci

si spinge la barca della vita dell’uomo,

se apre le mani avrà le rive nella sua presa

però l’uomo è stanco, stanchi i suoi pensieri

e il gomito appoggiato sulla prua della barca

che per anni ha costruito.

È felice l’uomo nell’autunno della sua vita,

come donne amate e fedeli

i remi giacciono ai suoi fianchi

ascoltando il mormorio delle onde

finalmente trovano pace i suoi pensieri,

e non importa in quale braccio proseguirà,

l’anima conosce la strada,

unico è il fiume del tempo,

la sua foce è l’oceano dell’amore.

 

 

 

 

 

 

 

Le cicogne

 

Per entrare nel nucleo dell’esistenza

sto accovacciata nel sole accanto al muro

con un filo bianco-rosso sul polso

 

Non credo ormai nei loro doni

anche in Darwin non credo

i corpi nudi sono lo stato naturale

delle cose

il seme primario cerco

 

Affila il coltello con cura

prima di coricarti

quello con la lama più sottile

per tagliare in due la mela

e la tua indulgenza maschile nello sguardo

e quando ti addormenterai

ti farò un taglio fine sull’anca

quasi invisibile

quasi non ti farà male quando entrerò in te

visto che sono la costola mancante

e di nuovo diventerai intero

riacquistata la tua parte femminile

 

al mattino

non saremo più gli stessi

 

 

 

 

 

 

 

 

E poi continua

 

In questa vita nulla accade a caso,

pensi nel mattino mentre osservi

come le ombre nel parco

si sveglino a due a due

nel primo taglio del sole.

Le ricopri con lo sguardo

e fai un nodo

delle tue grida.

 

In questa vita tutto ha un senso,

incomprensibile a volte, o imprevedibile

come gli alberi lungo la ferrovia:

alcuni si gettano sotto i treni che passano,

altri tagliano la mano agitata per un addio.

E tu stai rigirando il nodo nella tua gola

e rifiuti di accettare:

 

qualsiasi cosa capiti nella vita

permettile di avvenire.

 

Traduzione di Emilia Mirazchyska e Francesco Tomada

Aksinia Mihaylova-foto di Franco FalascaAksinia Mihaylova è nata il 13 aprile 1963 nel nord-est della Bulgaria. Dopo il Liceo di lingua francese si è laureata all’Università degli Studi di Sofia “San Clemente di Ocrida”, facoltà di lingue slave. Nel 1990 è la co-fondatrice della rivista letteraria “Ah, Maria” dove collabora anche in prima persona come redattrice. Autrice di sei raccolte di poesia apparse in bulgaro. Considerata una della maggiori poete bulgare, è stata tradotta e pubblicata in 15 lingue. Sue poesie sono presenti in diverse antologie e diverse riviste letterarie cartacee e on line in Francia, Belgio, Canada, USA, Italia, Spagna, Moldavia, Romania, Slovacchia, Serbia, Croazia, Macedonia, Slovenia, Lituania, Lettonia, Turchia, Grecia, Egitto, Cina, Australia e Giappone.

Ha pubblicato i seguenti libri di poesia in Bulgaria: Тревите на съня (Le erbe del sogno) София, Български писател, 1994; Луна в празен вагон (Luna in un vagone vuoto) София: ФБЛ Аквариум Средиземноморие, 2004; Три сезона / Trois Saisons (Tre stagioni), libro bilingue in bulgaro e francese, издателство ЛЦР, 2005; Най-ниската част на небето (La parte più bassa del cielo) София: ФБЛ, 2008; Разкопчаване на тялото (Sbottonare il corpo). Пловдив, Жанет 45, 2011 (Premio nazionale di poesia Hristo Fotev, 2012 e Premio nazionale di letteratura Miloch Ziapkov, 2012); Смяна на огледалата (Cambio degli specchi). Пловдив, Жанет 45, 2015

È autrice della raccolta di poesia scritta in francese Ciel à perdre (Gallimard, Collection Blanche, 2014; 73° Prix Apoollinaire) e due raccolte di poesia tradotte e pubblicate in slovacco Domptage, LIC, Bratislava (2007) e in arabo En attendant le vent, Cairo, (2013).

In qualità di traduttrice ha trasposto in bulgaro una trentina di opere. Tra gli autori tradotti si possono menzionare George Battaille, Pierre Bourgeade, Vénus Khoury-Ghata, Liliane Wouters, Guy Goffette, Sylvie Germain, Anise Koltz, Linda Maria Baros, Rose-Marie François, Jean-Claude Villain, Lambert Schlechter, Anne Wiazemsky, Alexis Jenni e altri. Nel 1992 è stata tra i fondatori del movimento Cap à l’Est, che riunisce poeti dell’Europa centrale ed orientale, sotto la direzione del “Théâtre Molière – Maison de la poésie” di Parigi.

È stata curatrice e tradutrice di un’antologia della poesia lettonе, pubblicata in bulgaro (2008) e di un’antologia della poesia lituanа (2007). Ha partecipato a numerosi festival e eventi di poesia e ricevuto svariati premi in Bulgaria e all’estero per le sue poesie e le sue traduzioni tra cui emerge il premio francese Guillaume Apollinaire 2014 per il suo libro scritto in francese Ciel à perdre (Gallimard, 2014).

Membro di PEN club bulgaro, L’Unione dei traduttori in Bulgaria e l’Associazione degli scrittori bulgari.

Vive e lavora a Sofia, Bulgaria. Scrive in bulgaro e in francese.

No widget added yet.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Follow Us

Get the latest posts delivered to your mailbox:

%d bloggers like this: